Skip to main content

Let's Learn Sinhalese in English 3

As in other languages, the spoken Sinhala also has the following pronouns. The verb does not change depending on the pronoun.

Singular Plural
Mama, Man (I) Api (We)
Eya: (He or She)
U: (It – animal)
E:ka (It – thing)
Araka (That)
Me:ka (This)
E:gollo, E:gollan (They)
Un (They – animals)
E:va: (They – things)
Arava: (Those)
Me:va: (These)
Oya: (You) O:gollo, O:gollan (You)

Mama yanava: (I am going. / I go.)

Api yanava: (We are going. / We go.)

Eya: yanava: (She/He is going. / He/She goes.)

O:gollo yanava: (You are going. / You go.)

U: kanne naehae. (It is not eating. / It does not eat.)

Un kanne naehae. (They are not eating. / They do not eat.)

Oya: yanava:dha? (Are you going? / Do you go?)

Egollo yanava:dha? (Are they going? / Do they go?)

Earlier, we knew how to make “Yes/No” questions, and the two tag questions (For example, the two immediately above examples are “yes/no” questions). Now let’s learn how to make “Wh-” questions. Just as in English, Sinhala too has the few keywords similar to the English “Wh-” words as follows.

Mokakdha – what
Ko:kadha – which
Aeyi – why
Kohomadha – how
Kohe:dha – where
Kavudha – who
Ka:vadha – whom
Ki:yatadha – at what time (when)
Kavadhdha / Kavadhadha – at which day/date (when)

You know the usual sentence order (doer + object + verb). You can put one of above question words
  • before the doer or
  • after the doer (before the object) or
  • before the verb (after the doer) or
  • after the verb.

Yes, all these three forms are same and popular equally. Just placing the question word is not enough. You have to modify the ending of the verb from “-nava:” to “-nne” (You learnt this modification earlier too).

Eya: potha kiyavanava: → Kohomadha eya: potha kiyavanne?
                                           Eya: kohomadha potha kiyavanne?
                                           Eya: potha kohomadha kiyavanne?
                                           Eya: potha kiyavanne kohomadha?
                                    (How is he reading the book? / How does he read the book?)

                               → Kohe:dha eya: potha kiyavanne?
                                          Eya: kohe:dha potha kiyavanne?
                                          Eya: potha kohe:dha kiyavanne?
                                          Eya: potha kiyavanne kohe:dha?
                                  (Where is he reading the book? / Where does he read the book?)

                               → Aeyi eya: potha kiyavanne?
                                          Eya: aeyi potha kiyavanne?
                                          Eya: potha aeyi kiyavanne?
                                          Eya: potha kiyavanne aeyi?
                                   (Why is he reading the book? / Why does he read the book?)

                               → Ki:yatadha eya: potha kiyavanne?
                                          Eya: ki:yatadha potha kiyavanne?
                                          Eya: potha ki:yatadha kiyavanne?
                                          Eya: potha kiyavanne ki:yatadha?
                                   (When is he reading the book? / When does he read the book?)

Buy the complete book online now.

Let’s see a few more questions. As you know now, both the continuous and simple tense meanings are there in this Sinhala sentence pattern. Therefore, I will not write both tenses as the meaning of a Sinhala sentence, and instead I will be only citing either tense for simplicity from this moment on.

Mokakdha oya: karanne?
Oya: mokakdha karanne?
Oya: karanne mokakdha?
(What are you doing?)

Ko:kadha oya: kanne?
Oya: ko:kadha kanne?
Oya: kanne ko:kadha?
(Which are you eating?)

Ka:vadha mama ganne?
Mama ka:vadha ganne?
Mama ganne ka:vadha?
(Whom am I taking?)

Kavudha bath kanne?
Bath kavudha kanne?
Bath kanne kavudha?
(Who is eating rice?)

Kavudha oya:?
Oya: kavudha?
(Who are you?)

Kavudha eya:?
Eya: kavudha?
(Who is he/she?)

You know there is no difference between active voice sentence structure and passive voice sentence structure in Sinhala. Remembering the learned points, read and understand the following sentences.

Aeyi potha kiyavanne?
Potha aeyi kiyavanne?
Potha kiyavanne aeyi?
(Why is the book read?)

Kohe:dha bath uyanne?
Bath kohe:dha uyanne?
Bath uyanne kohe:dha?
(Where is rice cooked?)

Kavadhadha e:ka karanne?
E:ka kavadhadha karanne?
E:ka karanne kavadhdha?
(When is it done?)

Let’s now learn about adjectives and adverbs in Sinhala. First learn the following adjectives.

Lassana Beautiful
Kaetha Ugly
Usa Tall, High
Miti, Kota Short
Mahatha Fat
Hi:ni, Kettu Thin, Slim
Loku Big
Podi Small
Bara Heavy
Saehaellu Light
Pohosath Rich
Duppath Poor
Ganan Expensive
La:ba Cheap
Ho’mdha Good
Naraka Bad
Rasa Tasty, Sweet
Thiththa Bitter
Eaththa True
Boru False
Pissu Mad
Saera Strict, Hot (like chili)
Viyali, Ve:lichcha Dry
Theth, Thetha Wet
Ga’mdha Smelly
Suva’mdha Fragrant
Vatina: Valuable
Pirisi’mdhu Clean
Vaedhagath Important
Ahinsaka Innocent
Napuru Cruel
Ugath Learned
Mo:da Foolish
Dhaksha Clever, Smart
Nithara Constant

Following is the list of colors. In Sinhala, each color name is both an adjective and a noun (the name of the color itself), similar to English practice. However, you can put the word “pa:ta” (pa:ta means “color”) after the color name to make it an explicit noun. For example, “sudu pa:ta” means the “red color”. You can put “la:” in front of a color name to mean “light color”, and “thadha” to mean “dark color”. For example, “la: rathu” means “light red”, and “thadha rathu” means “dark red”.

Sudhu White
Kalu Black
Rathu Red
Nil Blue
Kola Green
Kaha Yellow
Dham Purple
Alu Grey
Thae’mbili Orange
Dhu’mburu Brown
Ran, Raththaran Gold
Ridi: Silver
Ro:sa Pink

As you do in English, you put an adjective in front of a noun. That’s it. You can put any number of consecutive adjectives as you want.

Lassana lamaya: loku potha kiyavanava: (The beautiful child is reading the big book.)

Ho’mdha amma: bath uyanava: (The good mother is cooking rice.)

Usa ketthu lamaya: duvanava: (The tall thin child is running.)

Duppath tha:ththa: rathu potha gannava: (The poor father is taking the red book.)

Mama la: kola gaha kapanava: . (I am cutting the light green tree.)

Just as an adjective describes a noun, an adverb describes a verb. In Sinhala too (as in English), you make most of the adverbs out of adjectives. In English you put the suffix “-ly” at the end of the adjective to form the relevant adverb. In Sinhala, in fact there are about four suffixes that you can use to make the adverb - “-ta”, “-in”, “-en”, “-va”. You should learn the relevant suffix, but there is no set of rules to determine the correct suffix.

Lassana → Lassanata (beautifully)

Kaetha → Kaethata (ugly)

Ho’mdha → Ho’mdhata (well)
             → Ho’mdhin (well)

Pirisidhu → Pirisidhuva (cleanly)

Naraka → Naraken (badly)
          → Narakin (badly)

Actually, there is some complexity in making adverbs (this same complexity exists in English too). Sometimes the ending syllable of the adjective is modified; that is, one or more ending letters may be deleted/elided, and/or one or more letters may be brought in from outside. However, when you get familiar with the words and sounds, and when you learn more and more words, you will find that there are some intuitive reasons for letters being deleted or brought from outside.

Naraka + in → Narakin (the ending “a” is deleted)

Loku + ta → Lokuvata (“va” is brought in from outside)

Following is a list of some irregular adverbs (those not made out of adjectives). As you are well aware, there are tons of adverbs of this nature in English too.

Adha Today
I:ye Yesterday
Heta Tomorrow
Dhaen Now
Passe Later
Pere:dha: The day before yesterday
Anidhdha: The day after tomorrow
La’mgadhi Lately, soon
Itha: Very, Too, So
Ithin So (as in “so, what happened?”)
I:ta passe After that
E:nisa:, Ema nisa: Therefore
Eheth, E: una:ta However
E:ka neme: By the way
Mona: unath, Mokak unath Anyway
E: vidiyata, Ehema Like that
Me: vidiyata, Mehema Like this
A:yeth Again
Ovu Yes
Naehae No
Issara, E: davasvala Earlier, Those days
Me: davasvala These days

Usually the adverb is put in front of the verb (just as you put the adjective in front of the noun). And, you can put as many adverbs as you want.

Eya: lassanata liyanava: (He is writing beautifully.)

Amma: ho’mdata bath uyanava: (The mother is cooking rice well.)

Lamaya: ho’mdata lassanata liyanava: (The child writes well and beautifully.)


Popular posts from this blog

දන්නා සිංහලෙන් ඉංග්‍රිසි ඉගෙන ගනිමු - පාඩම 1

මෙම පොත (පාඩම් මාලාව) පරිශීලනය කිරීමට ඔබට එදිනෙදා සිංහල භාෂාව භාවිතා කිරීමේ හැකියාව හා සාමාන්‍ය බුද්ධිය පමණක් තිබීම අවම සුදුසුකම ලෙස මා සලකනවා.  තවද, ඇසෙන පරිදි ඉංග්‍රීසි අකුරින් ලිවීමට හැකිවීම හා ඉංග්‍රීසියෙන් ලියා ඇති දෙයක් කියවීමට හැකි නම්, ඔබට මෙතැන් සිට මෙම පාඩම් මාලාව කියවා ඉගෙන ගත හැකිය.  ඔබට එසේ ඉංග්‍රීසි කියවීම හා ලිවීම ගැන දැනීමක් දැනටමත් නොමැත්තේ නම්, කරුණාකර මෙ‍ම පොතෙහි “අතිරේකය - 1 ”  බලා පළමුව එම හැකියාව ඇති කරගන්න.  තවද, හැකි පමණ ඉංග්‍රීසි වචනද පාඩම් කරගන්න. ඔබ හිතවතෙකුගේ නිවසකට හෝ වෙනත් පිටස්තර තැනකට යන විටෙක හැසිරෙන්නේ ඔබට අවශ්‍ය විදියටම නෙමේ නේද?  එනම්, පිට නිවසකට ගිය විට අහවල් පුටුව තිබෙන තැන හරි නැහැ, අහවල් එක මෙහෙම තිබෙන්නට ඕනෑ ආදී ලෙස ඔවුනට පවසන්නේ නැහැ, මොකද අප සිටින්නේ අනුන්ගේ තැනක නිසා.  එලෙසම, ඉංග්‍රීසි භාෂාව යනු සිංහල නොවේ.  ඔබ කැමැති වුවත් නැතත් ඉංග්‍රීසි ඉගෙනීමේදීද අප ඉංග්‍රීසි ව්‍යාකරණ රීති හා රටා එපරිද්දෙන්ම උගත යුතුය.  එනම්, සෑම සිංහල වගන්ති රටාවක්ම ඉංග්‍රීසියට ඔබ්බන්නට නොව, ඉංග්‍රීසියේ ඇති රටා ඔබ දන්නා සිංහල භාෂාව තුළින් ඉගෙනීමට උත්සහ කළ යුතුය. 

කතාවක් කර පොරක් වන්න...

කෙනෙකුගේ ජීවිතය තුල අඩුම වශයෙන් එක් වතාවක් හෝ කතාවක් පිරිසක් ඉදිරියේ කර තිබෙනවාට කිසිදු සැකයක් නැත. පාසැලේදී බලෙන් හෝ යම් සංගම් සැසියක හෝ රැස්වීමක හෝ එම කතාව සමහරවිට සිදු කර ඇති. පාසලේදී කතා මඟ හැරීමට ටොයිලට් එකේ සැඟවුනු අවස්ථාද මට දැන් සිහිපත් වේ. එහෙත් එදා එසේ කතා මඟ හැරීම ගැන අපරාදේ එහෙම කළේ යැයි අද සිතේ. යහලුවන් ඉදිරියේ "පොර" වෙන්න තිබූ අවස්ථා මඟ හැරුණේ යැයි දුකක් සිතට නැඟේ. ඇත්තටම කතාවක් කිරීම "පොර" කමකි. දක්ෂ කතිකයන්ට සමාජයේ ඉහල වටිනාකමක් හිමි වේ. පාසැලේදී වේවා, මඟුලක් අවමඟුලක් හෝ වෙනත් ඕනෑම සමාජ අවස්ථාවකදී වේවා දේශපාලන වේදිකාව මත වේවා කතාවක් කිරීමේදී පිලිපැදිය යුත්තේ සරල පිලිවෙතකි. එහෙත් එම සරල පිලිවෙත තුල වුවද, තමන්ගේ අනන්‍යතාව රඳවන කතාවක් කිරීමට කාටත් හැකිය. පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයා වෙනස් වේ. එම වෙනස ප්‍රසිද්ධ කතා (public speaking) තුලද පවත්වාගත හැකිය. මේ ගැන මට ලිපියක් ලියන්නට සිතුනේ මාගේ මිතුරෙකුට ප්‍රසිද්ධ කතාවක් කිරීමට අවශ්‍ය වී, ඒ ගැන මේ ළඟ දවසක අප පැයක් පමණ සිදු කළ සංවාදයක් නිසාය. මා ප්‍රසිද්ධ දේශකයකු නොවුණත් මේ විෂය සම්බන්දයෙන් පාසැල් කාලයේ සිටම පත

දන්නා සිංහලෙන් ඉංග්‍රිසි ඉගෙන ගනිමු - අතිරේකය 1

මූලික ඉංග්‍රීසි ලිවීම හා කියවීම ඉංග්‍රීසියෙන් ලියන්නේ හා ඉංග්‍රීසියෙන් ලියා ඇති දෙයක් කියවන්නේ කෙසේද?  ඉංග්‍රීසිය ඉගෙනීමට පෙර ඔබට මෙම හැකියාව තිබිය යුතුමය.  එය එතරම් අපහසු දෙයක්ද නොවේ.  ඔබේ උනන්දුව හොඳින් ‍තිබේ නම්, පැය කිහිපයකින් ඔබට මෙම හැකියාව ඇති කර ගත හැකිය.  මුල සිට පියවරෙන් පියවර එය උගන්වන්නම්.   මුලින්ම මිනිසා භාෂාවක් භාවිතා කළේ ශබ්දයෙන් පමණි.  එනම් ලිඛිත භාෂාව ඇති වූයේ පසු කාලයකදීය.  කටින් නිකුත් කරන ශබ්ද කනින් අසා ඔවුන් අදහස් උවමාරු කර ගත්තා.  පසුව ඔවුන්ට වුවමනා වුණා මෙම ශබ්ද කොලයක හෝ වෙනත් දෙයක සටහන් කර ගන්නට.  ඒ සඳහායි අකුරු නිර්මාණය කර ගත්තේ.  එම අකුරු නියෝජනය කරන්නේ ශබ්දයි .  මෙසේ මූලික අකුරු කිහිපයක් ඔවුන් එක එක භාෂාව සඳහා නිර්මාණය කර ගත්තා.  ඉංග්‍රීසියේදී මෙලෙස මූලික අකුරු 26ක් ඇත.   එය ඉංග්‍රීසි හෝඩිය ලෙස හැඳින් වෙනවා. අප ඉගෙන ගත යුත්තේ මෙම අකුරු මඟින් නියෝජනය කෙරෙන ශබ්ද මොනවාද යන්නයි.  එවිට ඔබට ඉංග්‍රීසි ලිවීමට හා කියවීමට හැකි වෙනවා.  ඊට පෙර අප අකුරු 26 දැනගත යුතුයි.  එම අකුරු 26 පහත දක්වා ඇත.  ඉංග්‍රීසියේදී සෑම අකුරක්ම “සිම්පල්” හා “කැපිටල්” ලෙස දෙයාකාර

දෛශික (vectors) - 1

එදිනෙදා ජීවිතයේදිත් විද්‍යාවේදිත් අපට විවිධාකාරයේ අගයන් සමඟ කටයුතු කිරීමට සිදු වෙනවා . ඉන් සමහරක් නිකංම සංඛ්‍යාවකින් ප්‍රකාශ කළ හැකි අගයන්ය . අඹ ගෙඩි 4 ක් , ළමයි 6 දෙනෙක් ආදී ලෙස ඒවා ප්‍රකාශ කළ හැකියි . තවත් සමහර අවස්ථාවලදී නිකංම අගයකින් / සංඛ්‍යාවකින් පමණක් ප්‍රකාශ කළ නොහැකි දේවල් / රාශි (quantity) හමු වේ . මෙවිට “මීටර්” , “ තත්පර” , “ කිලෝග්‍රෑම්” වැනි යම් ඒකකයක් (unit) සමඟ එම අගයන් පැවසිය යුතුය ; නැතිනම් ප්‍රකාශ කරන අදහස නිශ්චිත නොවේ . උදාහරණයක් ලෙස , “ මං 5 කින් එන්නම්” යැයි කී විට , එම 5 යනු තත්පරද , පැයද , දවස්ද , අවුරුදුද ආදි ලෙස නිශ්චිත නොවේ . මේ දෙවර්ගයේම අගයන් අදිශ (scalar) ලෙස හැඳින්වේ . අදිශයක් හෙවත් අදිශ රාශියක් යනු විශාලත්වයක් පමණක් ඇති දිශාවක් නැති අගයන්ය . ඔබේ වයස කියන විට , “ උතුරට 24 යි , නැගෙනහිරට 16 යි” කියා කියන්නේ නැහැනෙ මොකද දිශාව යන සාධකය / කාරණය වයස නමැති රාශියට වැදගත්කමක් නැත . එහෙත් සමහර අවස්ථා තිබෙනවා අගයක් / විශාලත්වයක් (magnitude) මෙන්ම දිශාවක්ද (direction) පැවසීමට සිදු වන . මෙවැනි රාශි දෛශික (vector) ලෙස හැඳින්වේ . උදාහරණයක් ලෙස , ඔබ යම් “බලයක්

දැනගත යුතු ඉංග්‍රිසි වචන -1

ඉංග්‍රිසි බස ඉගැනීමේදී වචන කොපමණ උගත යුතුද, එම වචන මොනවාදැයි බොහෝ දෙනෙකුට මතුවන ගැටලුවක් වන අතර, බොහෝ දෙනා ඊට විවිධ පිලිතුරුද සපයා ඇත. මේ ගැන හොඳින් පරීක්ෂණය කර ඇමරිකානු ආයතනයක් විසින් වචන 5000ක ලැයිස්තුවක් ඉදිරිපත් කර ඇත. එම ලැයිස්තුව මා කෙටස් දෙකකට (දිගු වැඩි නිසා) සිංහල තේරුම්ද සහිතව ඉදිරිපත් කර ඇත. (මේවා සැකසුවත් සෝදුපත් බලා නැති නිසා සුලු සුලු දෝෂ සමහරවිට තිබිය හැකිය). පහත ලැයිස්තුවේ වචන 2500ක් ඇත.    Word    තේරුම        be    ඉන්නවා    and    හා    of    ගේ    in    තුල    to    ට    have    තියෙනවා    to    ට    it    ඒක, ඌ    I    මම    that    ... කියලා, ඒ/අර, ඒක/අරක    for    සඳහා    you    ඔබ, ඔබලා    he    ඔහු    with    සමඟ    on    මත    do    කරනවා, "මෙව්ව කරනවා"    say    කියනවා    this    මේ, මේක    they    උන්, ඒවා, ඒගොල්ලෝ    at    දෙස, අසල    but    නමුත්    we    අපි    his    ඔහුගේ    from    සිට, ගෙන්    not    නැහැ    by    විසින්, මඟින්    she    ඇය    or    හෝ, හෙවත්    as    විට, නිසා, වශයෙන්    what    මොකක්ද,