Skip to main content

Let's Learn Sinhalese in English 16

Let’s learn how to work with numbers now. First memorize the following Sinhala words/sounds for numbers. There are nice and easy patterns just like in English. Only “eka siyaya” is slightly different because instead of “ek-“, it has “eka” (but still “ek-“ in prefix form is as same as “eka” both having the meaning of “one”).
1 - eka
2 - dheka
3 - thuna
4 - hathara
5 - paha
6 - haya
7 - hatha
8 - ata
9 – navaya/namaya
10 - dhahaya
11 - ekolaha
12 - dholaha
13 - dhahathuna
14 - dhahahathara
15 - pahalava
16 - dhahasaya
17 - dhahahatha
18 – dhaha-ata
19 - dhahanavaya
20 – vissa        (“visi-”)
21 – visi-eka
22 – visi-dheka
23 – visi-thuna
24 – visi-hathara
25 – visi-paha
26 – visi-haya
27 – visi-hatha
28 – visi-ata
29 – visi-navaya
30 – thiha          (“this-“)
31 – this-eka
32 – this-dheka
33 – this-thuna      etc
40 – hathaliha (“hathalis-“)
41 – hathalis-eka
42 – hathalis-dheka     etc
50 – panaha     (“panas-“)
60 – haeta      (“haeta-“)
70 – haeththae:va  (“haeththae:-”)
80 – asu:va     (“asu:-”)
90 – anu:va     (“anu:-“)
100 – eka siyaya     (“eka siya-“)
101 – eka siya eka
110 – eka siya dhahaya
162 – eka siya haeta dheka
200 – dhesiyaya  (“dhesiya-“)
300 – thunsiyaya (“thunsiya-“)
400 – ha:rasiyaya  (“ha:rasiya-“)
500 - pansiyaya
600 – hayasiyaya
700 – hathsiyaya
800 – atasiyaya
900 - navasiyaya
1000 – ekdhaha     (“ekdhahas-“)
1001 – ekdhahas eka
1031 – ekdhahas this-eka
1421 – ekdhahas ha:rasiya visi-eka
2000 – dhedhaha (“dhedhahas-“)
3000 – thundhaha  (“thundhahas-“)
4000 – ha:radhaha
5000 - pandhaha
6000 - hayadhaha
7000 - hathdhaha
8000 - atadhaha
9000 - navadhaha
10,000 – dhasadhaha/dhahadhaha
11,000 – ekolosdhaha
12,000 - dholosdhaha
13,000 - dhahathundhaha
14,000 - dhahahatharadhaha
15,000 - pahalosdhaha
16,000 - dhahasayadhaha
17,000 - dhahahathdhaha
18,000 – dhaha-atadhaha
19,000 - dhahanavayadhaha
20,000 - visidhaha
30,000 – thisdhaha    etc
85,126 – asu:pandhahas ekasiya visi-haya
100,000 – eklakshaya (“eklaksha-“)
100,001 – eklaksha eka
100,088 – eklaksha asu:ata
100,312 – eklaksha thunsiya dholaha
104,000 – eklaksha ha:radhaha
151,658 – eklaksha panas ekdhahas hayasiya panas ata
200,000 - dhelakshaya
300,000 - thunlakshaya
400,000 – ha:ralakshaya     etc
10,00,000 – dhasalakshaya
10,02,155 – dhasalaksha dhedhahas ekasiya panas paha  
20,00,000 – visilakshaya    etc
100,00,000 – ekko:tiya (“ekko:ti-“)
10,000,000,000 – siya ko:tiya
0 - bindhuva

In Sinhala, dhasalaksaya is not a special number that has its own unique name, but in English it gets its own special name “million”. Therefore, if you like, you can use “miliyanaya” (the Sinhalized version of “million”). Likewise you may use “biliyanaya” instead of “siyako:tiya”. I don’t know any Sinhala words for numbers higher than that, so you may use English numbers like trillion (“triliyanaya”) for higher values.

As you have noticed, each number has a prefix form too. You can understand it from the above table, but I will list them below for further clarity.

ek- (1, like uni- in English)
dhe- (2)
thun- (3)
hathara- (4)
pas- (5)
haya- (6)
hath- (7)
ata- (8)
nava- (9)
Dhasa- , dhaha (10)
Ekolos- (11)
Dholos- (12)
Dhahathun- (13)
Dhahahathara- (14)
Pahalos- (15)
Dhahasaya- (16)
Dhahath- (17)
Dhaha-ata- (18)
Dhahanava-  (19)
Visi- (20)
Visi-ek- (21)
Visi-dhe- (22)
Visi-hath- (27)    etc
This- (30)          etc
Eksiya- (100)
Eksiya panas-thun- (153)     etc
Dhesiya- (200)       etc
Ekdhahas- (1000)
Ekdhahas thunsiya panas- (1350)     etc
Hathdhahas- (7000)     etc
Eklaksha- (100,000)    etc
Thunko:ti- (300,00,000)

You can use numbers in Sinhala as nouns or adjectives. After a plural inanimate noun you may put a number. Automatically, it would be a definite noun. If you want to make the noun indefinite you must append “-ak” (“-k”) suffix to the number (not to the noun).
Bo:la paha – the five balls (definite)
Bo:la pahak – five balls (indefinite)
Pae:n thuna – the three pens
Pae:n thunak – three pens
Poth dhesiyaya – the 200 books
Poth dhesiyayak – 200 books

Buy the complete book online now.

After a plural animate noun, you usually use the related numeral prefix as described and shown in the above table with “dhena:” (if definite) or with “dhenek” (if indefinite). Sometimes, you may use the same method that you use for inanimate nouns for animate nouns too (especially for animals).
Lamayin pas dhena: (the five children)
Lamayin pas dhenek (five children)
Ballo: thun dhena: (the three dogs)
Ballo: thun dhenek (three dogs)
Driverla dhesiya dhena: (the 200 drivers)
Driverla dhesiya dhenek (200 drivers)
Pu:san atak (eight cats)
Let’s learn how to say fractions and decimal numbers in Sinhala. It’s as easy as in English. The number above is called the “numerator” and the number below is the “denominator” of a fraction (for example, in ¾, 3 is numerator and 4 is denominator). We first say the denominator and then say the numerator. And also, you append “-en” suffix (which means “from”) to the denominator too.
¼ - hatharen eka (or “ka:la”)
¾ - hatharen thuna (or “thunka:la”)
½ - dheken eka (or “ba:gaya”)
1/8 – aten eka (or “harikka:la”)
2/3 –thunen dheka
Let’s put these fractions in context now.
Vathura thunen dheka (the two-thirds of water)
Vathura thunen dhekak (two-thirds of water)
Pa:n hatharen eka (or ka:la)  (the one-fourth of bread)
Pa:n hatharen ekak (or ka:lak) (a one-fourth of bread)
How to pronounce a decimal number? You first say the whole number part, and then say “dhasama”, and finally say each digit in the decimal part. And also you append “-yi” to the whole number and and each digit.
12.346 – dholahayi dhasama thunayi hatharayi hayayi
461.1270 – ha:rasiya haeta ekayi dhasama ekai dhekai hathayi bindhuvayi.
You must also learn how to say numbers in the style of “first”, “second”, “third”, “fourth”, etc (ordinal numbers). It’s very easy to make them by adding “vaeni” after a prefix form number. “first” is an exception; it has its own name/sound.
Palavaeni, palamuvaeni – 1st
Dhevaeni – 2nd
Thunvaeni – 3rd
Hatharavaeni – 4th
Pasvaeni – 5th
Hayavaeni – 6th
Hathvaeni – 7th
Atavaeni – 8th
Navavaeni – 9th
Dhahavaeni , dhasavaeni – 10th
Ekolosvaeni – 11th       etc
Visivaeni – 20th      etc
Ekasiyavaeni – 100th
Ekasiya ekvaeni – 101st
Dhesiya panas thunvaeni – 253rd
Ekdhahasvaeni – 1000th    etc
Panlakshayavaeni – 500,000th
Ko:tiyavaeni – 100,00,000th

These ordinal numbers are used as normal adjectives with nouns.
Thunvaeni potha ge:nna. (Bring the third book.)
Mama ekasiya atavaeni namata kaemathiy. (I like the 108th name.)
You can also make an adverb with numeral prefixes too. Just prefix them to “pa:rak” or “saerayak”. In English you do this with “times”.
Ekpa:rak, eksaerayak – one time (once)
dhepa:rak, dhesaerayak – two times (twice)
thunpa:rak, thunsaerayak – three times
siyapa:rak, siyasaerayak – hundred times
Man eya:ta passaerayak call kala: . (I called him five times.)
Now let’s see some miscellaneous Sinhala usages to finish this series of lessons.
In English, you use “you” as an impersonal pronoun when you want to say something impersonally. For example:
You should not kill animals.
Even if “you” is there as the subject, it in fact means “anyone”. Sometimes “one” is used instead in English of course. We had to use “you” or “one” because there is no specific subject there but it is mandatory to use a subject in English sentences. However, Sinhala is much simpler here because spoken Sinhala does not require a subject (or even an object) to construct a sentence. Therefore, you can express this type of sentences in Sinhala one of two ways.
One way is to say it as a command (this is exactly when you use “you” in English too). Usually, the English helping verbs in negative form - shouldn’t, mustn’t, shan’t, oughtn’t to, are treated as “epa: (don’t)” or “ho’mda naehae (not good)”.
Sathun maranna epa: . (You don’t kill animals.)
Sathun maeriya yuthu naehae.
Sathun maranna ho’mdha naehae.
(You shouldn’t kill animals.)
The other way which is more interesting is to express it as a normal sentence without a subject (this is when you use “one” in English).
Me: ka:le job ekak laba:ganna puluvan. (These days one can get a job.)
E:ka kanna puluvan. (You/One can eat it.)
How to say this following type of sentence in Sinhala?
“hey Bob, what are you doing?”
“I am just reading.”
Here Bob is doing the act of “reading” because he has nothing important to do at the moment. In Sinhala, we use the adverb “nikan” or “ohe:” like we used “just” in English.
Man nikan kiyavanavamin innava: . (I am just reading.)
Api ohe: katha: kara kara hitiya: . (We were just talking.)

You may put “ma:ra” as an adverb in front of an adjective or another adverb, and it has the meaning of “very”.
Eya: ma:ra lassanai. (She is so/very beautiful.)
Eya: ma:ra lassanata liyanava. (She writes so/very beautifully.)
Let’s see how to greet in Sinhala. In some occasions, English phrases are used too. You can wish (for anything) by putting “suba” (happy) in front of the occasion/day like “suba upandhiyanak (happy birthday)”, “suba naththalak (happy Christmas)”, etc.
Thank you, thanks, sthu:thiy, bohoma sthuthiy (thank you)
Good morning, suba udhae:sanak (good morning)
Good night, suba ra:thriyak (good night)
Good evening/afternoon, suba sandhae:vak (good evening/afternoon)
Sorry, excuse me, sama: venna (sorry, excuse me)
Hello (over the phone; same as in English)
Bye (over the phone; same as in English)
Passe hamuvemu, gihin ennam, see you (see you)
Hello, Hi (hello)
Kohomadha, kohomadha ithin, kohomadha saepa sani:pa (how are you doing)
Suba upandhiyanak, suba upandhinayak ve:va: (happy birthday)
Suba aluth avurudhdhak, suba aluth avurudhdhak ve:va: (happy new year)
Ese:ma ve:va (the same to you)
Congratulations, suba paethum (congratulations)
Suba pathanava: , good luck, all the best (Wish you good luck/success/etc, all the best)

"" mathak kala: kiyanna. (give my regards to "...")
Sherinva mathak kala: kiyanna. (give my regards to Sherin.)
Just as in any other language, Sinhala language too has a lot of idiomatic expressions (such expressions that has entirely different meaning than its literal meaning), and figures of speech. After you learn the basics of grammar and obtain a good working vocabulary, you can learn them slowly. I am showing some of them.
Amma: palla:, deviyan/deyyan palla: (cross my heart) (a swear word)
Amma: palla:, mama e:ka kivve: naehae. (Cross my heart; I did not say it.)
Ammata siri, appata siri (oh no, oh boy) (a surprise)
Ammata siri, oya: e:ka kala:dha? (oh no, did you do it?)
Dheyyane:, amme:, appe: (oh my god) (sad suprise)
Deyyane:, balla: seethale: maerila: . (Oh my god, the dog has died of coldness.)
Pissu, vika:ra, mala vika:ra, payiththiyan – bullshit, nonsense
Vika:ra, man ehema kivve: naehae. (Nonsense, I did not say so.)
Sha:, niyamai, sha: niyamai, maru, sha: maru (great, fantastic, excellent) (excitement)
Chik, shik, shit (shit) (anger or contempt)
i:ya: (say when you feel disgusting)
hena gahapiya, hena gahapan, maka bae:viyan (go to hell)
mala vadhe:, va:thayak/va:the:, mala dha:ne (pain in the butt)
magula, thuk, thuk vitharak (damn it)

kamak/avlak/prasnayak naehae (no problem)

"...ta" kamak naehae. (it doesn't matter to "...")
Mata kamak naehae eya: aeththa kivva:ta. (It doesn't matter to me if he told the truth).
Usually you put a simple sentence that ends with a verb in the form "kivva:ta" (in the past time) or "kiyanava:ta" (in the present time).
karume:, mage: karume: (just my luck)
This is the end of this series of lessons. I tried to teach spoken Sinhala with grammar. Lots of books teaching Spoken Sinhala out there lack solid grammatical underpinning and foundation. They just list thousands of phrases. You are supposed to memorize them like how a parrot does. I personally can’t imagine how you can express your own creative ideas then. Read, Analyse (patterns), Learn, and Memorize the material in the given order because later lessons are based on the previous ones. Good Luck!
I will show you the Sinhala alphabet. I recommend you to learn it too.


Popular posts from this blog

දන්නා සිංහලෙන් ඉංග්‍රිසි ඉගෙන ගනිමු - පාඩම 1

මෙම පොත (පාඩම් මාලාව) පරිශීලනය කිරීමට ඔබට එදිනෙදා සිංහල භාෂාව භාවිතා කිරීමේ හැකියාව හා සාමාන්‍ය බුද්ධිය පමණක් තිබීම අවම සුදුසුකම ලෙස මා සලකනවා.  තවද, ඇසෙන පරිදි ඉංග්‍රීසි අකුරින් ලිවීමට හැකිවීම හා ඉංග්‍රීසියෙන් ලියා ඇති දෙයක් කියවීමට හැකි නම්, ඔබට මෙතැන් සිට මෙම පාඩම් මාලාව කියවා ඉගෙන ගත හැකිය.  ඔබට එසේ ඉංග්‍රීසි කියවීම හා ලිවීම ගැන දැනීමක් දැනටමත් නොමැත්තේ නම්, කරුණාකර මෙ‍ම පොතෙහි “අතිරේකය - 1 ”  බලා පළමුව එම හැකියාව ඇති කරගන්න.  තවද, හැකි පමණ ඉංග්‍රීසි වචනද පාඩම් කරගන්න. ඔබ හිතවතෙකුගේ නිවසකට හෝ වෙනත් පිටස්තර තැනකට යන විටෙක හැසිරෙන්නේ ඔබට අවශ්‍ය විදියටම නෙමේ නේද?  එනම්, පිට නිවසකට ගිය විට අහවල් පුටුව තිබෙන තැන හරි නැහැ, අහවල් එක මෙහෙම තිබෙන්නට ඕනෑ ආදී ලෙස ඔවුනට පවසන්නේ නැහැ, මොකද අප සිටින්නේ අනුන්ගේ තැනක නිසා.  එලෙසම, ඉංග්‍රීසි භාෂාව යනු සිංහල නොවේ.  ඔබ කැමැති වුවත් නැතත් ඉංග්‍රීසි ඉගෙනීමේදීද අප ඉංග්‍රීසි ව්‍යාකරණ රීති හා රටා එපරිද්දෙන්ම උගත යුතුය.  එනම්, සෑම සිංහල වගන්ති රටාවක්ම ඉංග්‍රීසියට ඔබ්බන්නට නොව, ඉංග්‍රීසියේ ඇති රටා ඔබ දන්නා සිංහල භාෂාව තුළින් ඉගෙනීමට උත්සහ කළ යුතුය. 

කතාවක් කර පොරක් වන්න...

කෙනෙකුගේ ජීවිතය තුල අඩුම වශයෙන් එක් වතාවක් හෝ කතාවක් පිරිසක් ඉදිරියේ කර තිබෙනවාට කිසිදු සැකයක් නැත. පාසැලේදී බලෙන් හෝ යම් සංගම් සැසියක හෝ රැස්වීමක හෝ එම කතාව සමහරවිට සිදු කර ඇති. පාසලේදී කතා මඟ හැරීමට ටොයිලට් එකේ සැඟවුනු අවස්ථාද මට දැන් සිහිපත් වේ. එහෙත් එදා එසේ කතා මඟ හැරීම ගැන අපරාදේ එහෙම කළේ යැයි අද සිතේ. යහලුවන් ඉදිරියේ "පොර" වෙන්න තිබූ අවස්ථා මඟ හැරුණේ යැයි දුකක් සිතට නැඟේ. ඇත්තටම කතාවක් කිරීම "පොර" කමකි. දක්ෂ කතිකයන්ට සමාජයේ ඉහල වටිනාකමක් හිමි වේ. පාසැලේදී වේවා, මඟුලක් අවමඟුලක් හෝ වෙනත් ඕනෑම සමාජ අවස්ථාවකදී වේවා දේශපාලන වේදිකාව මත වේවා කතාවක් කිරීමේදී පිලිපැදිය යුත්තේ සරල පිලිවෙතකි. එහෙත් එම සරල පිලිවෙත තුල වුවද, තමන්ගේ අනන්‍යතාව රඳවන කතාවක් කිරීමට කාටත් හැකිය. පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයා වෙනස් වේ. එම වෙනස ප්‍රසිද්ධ කතා (public speaking) තුලද පවත්වාගත හැකිය. මේ ගැන මට ලිපියක් ලියන්නට සිතුනේ මාගේ මිතුරෙකුට ප්‍රසිද්ධ කතාවක් කිරීමට අවශ්‍ය වී, ඒ ගැන මේ ළඟ දවසක අප පැයක් පමණ සිදු කළ සංවාදයක් නිසාය. මා ප්‍රසිද්ධ දේශකයකු නොවුණත් මේ විෂය සම්බන්දයෙන් පාසැල් කාලයේ සිටම පත

දන්නා සිංහලෙන් ඉංග්‍රිසි ඉගෙන ගනිමු - අතිරේකය 1

මූලික ඉංග්‍රීසි ලිවීම හා කියවීම ඉංග්‍රීසියෙන් ලියන්නේ හා ඉංග්‍රීසියෙන් ලියා ඇති දෙයක් කියවන්නේ කෙසේද?  ඉංග්‍රීසිය ඉගෙනීමට පෙර ඔබට මෙම හැකියාව තිබිය යුතුමය.  එය එතරම් අපහසු දෙයක්ද නොවේ.  ඔබේ උනන්දුව හොඳින් ‍තිබේ නම්, පැය කිහිපයකින් ඔබට මෙම හැකියාව ඇති කර ගත හැකිය.  මුල සිට පියවරෙන් පියවර එය උගන්වන්නම්.   මුලින්ම මිනිසා භාෂාවක් භාවිතා කළේ ශබ්දයෙන් පමණි.  එනම් ලිඛිත භාෂාව ඇති වූයේ පසු කාලයකදීය.  කටින් නිකුත් කරන ශබ්ද කනින් අසා ඔවුන් අදහස් උවමාරු කර ගත්තා.  පසුව ඔවුන්ට වුවමනා වුණා මෙම ශබ්ද කොලයක හෝ වෙනත් දෙයක සටහන් කර ගන්නට.  ඒ සඳහායි අකුරු නිර්මාණය කර ගත්තේ.  එම අකුරු නියෝජනය කරන්නේ ශබ්දයි .  මෙසේ මූලික අකුරු කිහිපයක් ඔවුන් එක එක භාෂාව සඳහා නිර්මාණය කර ගත්තා.  ඉංග්‍රීසියේදී මෙලෙස මූලික අකුරු 26ක් ඇත.   එය ඉංග්‍රීසි හෝඩිය ලෙස හැඳින් වෙනවා. අප ඉගෙන ගත යුත්තේ මෙම අකුරු මඟින් නියෝජනය කෙරෙන ශබ්ද මොනවාද යන්නයි.  එවිට ඔබට ඉංග්‍රීසි ලිවීමට හා කියවීමට හැකි වෙනවා.  ඊට පෙර අප අකුරු 26 දැනගත යුතුයි.  එම අකුරු 26 පහත දක්වා ඇත.  ඉංග්‍රීසියේදී සෑම අකුරක්ම “සිම්පල්” හා “කැපිටල්” ලෙස දෙයාකාර

දෛශික (vectors) - 1

එදිනෙදා ජීවිතයේදිත් විද්‍යාවේදිත් අපට විවිධාකාරයේ අගයන් සමඟ කටයුතු කිරීමට සිදු වෙනවා . ඉන් සමහරක් නිකංම සංඛ්‍යාවකින් ප්‍රකාශ කළ හැකි අගයන්ය . අඹ ගෙඩි 4 ක් , ළමයි 6 දෙනෙක් ආදී ලෙස ඒවා ප්‍රකාශ කළ හැකියි . තවත් සමහර අවස්ථාවලදී නිකංම අගයකින් / සංඛ්‍යාවකින් පමණක් ප්‍රකාශ කළ නොහැකි දේවල් / රාශි (quantity) හමු වේ . මෙවිට “මීටර්” , “ තත්පර” , “ කිලෝග්‍රෑම්” වැනි යම් ඒකකයක් (unit) සමඟ එම අගයන් පැවසිය යුතුය ; නැතිනම් ප්‍රකාශ කරන අදහස නිශ්චිත නොවේ . උදාහරණයක් ලෙස , “ මං 5 කින් එන්නම්” යැයි කී විට , එම 5 යනු තත්පරද , පැයද , දවස්ද , අවුරුදුද ආදි ලෙස නිශ්චිත නොවේ . මේ දෙවර්ගයේම අගයන් අදිශ (scalar) ලෙස හැඳින්වේ . අදිශයක් හෙවත් අදිශ රාශියක් යනු විශාලත්වයක් පමණක් ඇති දිශාවක් නැති අගයන්ය . ඔබේ වයස කියන විට , “ උතුරට 24 යි , නැගෙනහිරට 16 යි” කියා කියන්නේ නැහැනෙ මොකද දිශාව යන සාධකය / කාරණය වයස නමැති රාශියට වැදගත්කමක් නැත . එහෙත් සමහර අවස්ථා තිබෙනවා අගයක් / විශාලත්වයක් (magnitude) මෙන්ම දිශාවක්ද (direction) පැවසීමට සිදු වන . මෙවැනි රාශි දෛශික (vector) ලෙස හැඳින්වේ . උදාහරණයක් ලෙස , ඔබ යම් “බලයක්

දැනගත යුතු ඉංග්‍රිසි වචන -1

ඉංග්‍රිසි බස ඉගැනීමේදී වචන කොපමණ උගත යුතුද, එම වචන මොනවාදැයි බොහෝ දෙනෙකුට මතුවන ගැටලුවක් වන අතර, බොහෝ දෙනා ඊට විවිධ පිලිතුරුද සපයා ඇත. මේ ගැන හොඳින් පරීක්ෂණය කර ඇමරිකානු ආයතනයක් විසින් වචන 5000ක ලැයිස්තුවක් ඉදිරිපත් කර ඇත. එම ලැයිස්තුව මා කෙටස් දෙකකට (දිගු වැඩි නිසා) සිංහල තේරුම්ද සහිතව ඉදිරිපත් කර ඇත. (මේවා සැකසුවත් සෝදුපත් බලා නැති නිසා සුලු සුලු දෝෂ සමහරවිට තිබිය හැකිය). පහත ලැයිස්තුවේ වචන 2500ක් ඇත.    Word    තේරුම        be    ඉන්නවා    and    හා    of    ගේ    in    තුල    to    ට    have    තියෙනවා    to    ට    it    ඒක, ඌ    I    මම    that    ... කියලා, ඒ/අර, ඒක/අරක    for    සඳහා    you    ඔබ, ඔබලා    he    ඔහු    with    සමඟ    on    මත    do    කරනවා, "මෙව්ව කරනවා"    say    කියනවා    this    මේ, මේක    they    උන්, ඒවා, ඒගොල්ලෝ    at    දෙස, අසල    but    නමුත්    we    අපි    his    ඔහුගේ    from    සිට, ගෙන්    not    නැහැ    by    විසින්, මඟින්    she    ඇය    or    හෝ, හෙවත්    as    විට, නිසා, වශයෙන්    what    මොකක්ද,