සිංහලෙන් මෝස්කෝඩ් (Sending Sinhala text in Morse code)

මොස් සංඥා ක්‍රමය හෙවත් කවුරුත් හුරතලේට “මෝස්කෝඩ්” යැයි කියන ක්‍රමය විදුලිසන්නිවේදන පරිනාමයේ ඉතාම වැදගත් සන්ධිස්ථානයකි. ආදිකාලයේදී නැව්, ගුවන් යානා සමඟ සන්නිවේදනය සිදු කළ එකම ක්‍රමය වූයේත්, අද භාවිතාවන දුරකතන ක්‍රමයේ ආරම්භක තාක්ෂන ක්‍රමවේදය වූ ටෙලිග්‍රාෆ් පදනම් වූයේත් මෝස් කේත ක්‍රමය මතය. අද වන විට ඉතාම දියුණු විදුලිසන්නිවේදන ක්‍රම බිහි වී භාවිතා වූවත්,විනෝදාංශයක් සේ මෝස්කෝඩ් අදටත් භාවිතා වේ. 

 

මෝස්කේත මූලිකව ඉංග්‍රිසි බස මුල් කරගෙන බිහි වූවකි; එනම් ඉංග්‍රිසි අක්ෂර යැවීමටයි එය සාදා තිබෙන්නේ. එහෙත් අවශ්‍ය නම්, වෙනත් ඕනෑම අක්ෂරයක් (අක්ෂර ක්‍රමයක්) නිරූපණය කිරීමටත් එය භාවිතා කළ හැකියි. එයද කළ හැකි ක්‍රම දෙකක් ඇත. 

 

එක් ක්‍රමයක් වන්නේ නව අක්ෂර සදහා අලුතින් මෝස් කේත හදුන්වා දීමයි. උදාහරණයක් ලෙස, සිංහල බසෙහි ඇති “ක” අක්ෂරය සදහා “di di di di di di dah” ලෙස මෝස්කේතයක් අපට අලුතින් නිර්වචනය කළ හැකිය. 

 

එහෙත් මෙම ක්‍රමය හේතු කිහිපයක් නිසා එතරම් සුදුසු බවක් නොපෙනේ. ඉන් ප්‍රධානතම හේතුව වනුයේ මෝස්කේතය අත්‍යවශ්‍යයෙන්ම ඉතා දිගු කේතුයක් වීම වැලැක්විය නොහැකි වීමයි. දැනටමත් කෙටි කේත සියල්ල ඉංග්‍රිසි අක්ෂර, ඉලක්කම්, විරාම ලකුණු ආදිය නිරූපණය කිරීමට යොදා ගෙන ඇත. 

 

අවශ්‍ය නම් මීටද උපක්‍රමික විසඳුමක් ඇත. එනම්, මෝස්කේත සන්නිවේදන සැසියක් ආරම්භ කරන විට, තමන් අහවල් බසින් (උදාහරණ ලෙස, සිංහලෙන්) සන්නිවේදනය කරන්නට යනවා යැයි පැවසිය හැකිය. ඒ සඳහා විශේෂිත Q code එකක් හෝ prosign එකක් වුවද සම්මත කර ගත හැකියි. උදාහරණ ලෙස, “QCL SI” යන කිවුකෝඩ් එක සම්මත කර ගත හැකිය (මෙහි, “QCL” යනු තමන් යොදා ගන්නා භාෂාව කුමක්ද යන වග කියාපාන කිවුකෝඩ් එක වන අතර, ඉන්පසුව ඇති SI යනු “සිංහල” බස හැඳින්වීමට යොදා ගන්නා සංඛේතය වේ; ඉංග්‍රිසි බස EN ලෙසද ආදි ලෙස සම්මත භාෂා කේත දැනටත් අන්තර්ජාල භාවිතාවේදී පවතී). මෙවිට, QCL? යන්නෙන් අනෙකා භාවිතා කරන බස කුමක්දැයි ඇසිය හැකිය (කිවුකෝඩ් සම්ප්‍රදායට අනුව). මෙවිට, අදාල බසෙහි ඇති අවශ්‍ය සෑම අක්ෂරයකටම කෙටි මෝස්කෝඩ් නිරූපණය කළ හැකිය. උදාහරණ ලෙස, di da යන්න සිංහල “ක” අක්ෂරය සඳහා යොදා ගත හැකිය. මෙහිදී මුලින්ම සිංහල බස යොදා ගන්නා බව QCL කෝඩ් එකෙන් කියනා බැවින් di da යන්න ඉංග්‍රිස a අක්ෂරය නිරූපණය නොවන බව වටහගන්න.

 

ඉහත ක්‍රමයට වඩා මා දැන් කියන්නට යන දෙවැනි ක්‍රමය පහසුය. ඉහත ක්‍රමයේදී අපට අමුතුවෙන් ඒ ඒ සිංහල අක්ෂරය සඳහා නැවතත් මෝස්කෝඩ් පාඩම් කිරීමට සිදු වේ. තවද, සිංහල හා ඉංග්‍රිසි අක්ෂර දෙකම කලවමේ යොදා ගන්නට අවශ්‍ය විට තවත් උපක්‍රම යොදා ගැනීමට සිදු වේ. සිංහල පිල්ලම් ලිවීම සඳහාද යම් උපක්‍රමයක් යොදා ගැනීමට සිදු වේ. මේ සියල්ල එම පලමු ක්‍රමයේ ඇති අවාසි වේ. 

 

දෙවැනි ක්‍රමයේදී අප සිංහල sms ඉංග්‍රිසි අක්ෂරවලින් යවන ක්‍රමයම වේ. එහි අමුතුවෙන් ඉගෙනීමට ඇත්තේ ඉතාම සුලු කරුණු කිහිපයක් පමනි. සිංහල හා ඉංග්‍රිසි වචන කලවමේ වුවද එහිදී එකසේ ලිවිය හැකිය. අමුතුවෙන් භාෂාව දැක්වීමට කිවුකෝඩ් සම්මත කිරීමටද අවශ්‍ය නැත. පිල්ලම් ගැටලුවත් නැත. එය පහත ආකාරයට වීම සුදුසු යැයි මා යෝජනා කරනවා.

 

නූතන (සම්මත) සිංහල හෝඩියේ අක්ෂර 60ක් පවතී. එහෙත් භාවිතාවේදී අතිශය බහුතර පිරිසක් භාවිතා කරන්නේ පහත අක්ෂර පමණි. එම එක් එක් සිංහල අක්ෂරයට (ශබ්දයට) හිමි ඉංග්‍රිසි අකුරුද එහි දැක්වේ. මහප්‍රාණ අකුරු අපට ඉවත් කළ හැකිය. සංඥක අකුරුද ඉවත් කළ හැකිය. තවද, ශබ්දය අනුව සුදුසු ඉංග්‍රිසි අක්ෂර පහසුවෙන්ම සිතා ගත හැකිය. උදාහරණ ලෙස, පහත වගුවේ “ඓ” හා “ඖ” යන අක්ෂර දක්වා තිබුණත්, ඇත්තටම ඒවායේ ශබ්දය අනුව ඉබේම ලියැවෙන ඉංග්‍රිසි නිරූපණයයි එහි දක්වා තිබෙන්නේ.

 

සිංහල අකුර (ශබ්දය) Sinhala Letter	ඉංග්‍රිසි නිරූපණය English Transliteration
ක්	K
ග්	G
ච්	Ch
ජ්	J
ට්	T
ඩ්	D
ත	Th
ද	Dh
ප	P
බ	B
න්/ණ්/o	N
ම්	M
ඤ්/ඥ්	Gn
ල්/ළ්	L
ය්	Y
ර්	R
ව්	V/W
ස්	S
ෂ්/ශ්	Sh
හ්	H
ෆ්	F
අ	A
ආ	Aa
ඇ	Ae
ඈ	Ea
ඉ	I
ඊ	Ee
උ	U
ඌ	Oo
එ	E
ඒ	Eh
ඔ	O
ඕ	Oh
ඓ	Ay
ඖ	Aw

 

ඉහත ක්‍රමයට අනුව සිංහල වැකියක් මෝස්කෝඩ්වලින් ලියන්නේ කෙසේදැයි එස්එම්එස් එකක් යවා ඇති ඕනෑම කෙනෙකුට වුවද එකවර සිතා ගත හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස පහත වැකිය මෝස්කෝඩ්වලින් යවන හැටි බලමු.

 

“සිංහලෙන් මෝස්කෝඩ් යැවීම ඉතාම පහසු මෙන්ම විනෝදාත්මක වේ.”

 

පලමුවෙන්ම ඉහත සිංහල වාක්‍ය ඉංග්‍රිසි අකුරින් (එනම්, “සිංග්ලිෂ්” වලින්) ලියමු. ඉහත වගුව අවශ්‍ය වන්නේ මෙහිදීය.

 

Sinhalen morse code yaeweema ithaama pahasu menma vinohdhaathmaka ve.

දැන් ඉහත ඇත්තේ ඉංග්‍රිසි අක්ෂර බැවින් ඒ ඒ ඉංග්‍රිසි අක්ෂරය සඳහා ඇති සුපුරුදු මෝස්කේත යොදා ගෙන එය මෝස්කේත බවට පත් කර ගත හැකිය. එවිට එය පහත ආකාරයට වේවි.

 

...  ..  -.  ....  .-  .-..  .  -.    --  ---  .-.  ...  .    -.-.  ---  -..  .    -.--  .-  .  .--  .  .  --  .-    ..  -  ....  .-  .-  --  .-    .--.  .-  ....  .-  ...  ..-    --  .  -.  --  .-    ...-  ..  -.  ---  ....  -..  ....  .-  .-  -  ....  --  .-  -.-  .-    ...-  .    .-.-.-

Communication using Morse code is primarily intended for English language speakers. However, using a few tricks, one can devise the same to send characters of any other language in the world. Here, I am going to show how it could be used to send characters of the Sinhala language.

 

The modern Sinhala (standard) alphabet has a total of 60 characters, but not all the characters are practically used in day to day communication. Therefore, to keep it stupid simple, I suggest using or mapping only the practically used characters as depicted in the above chart. Using the above mapping, I have given an example above on how to transliterate a Sinhala sentence into English letters (we call this practice “Singlish”), and then into usual Morse code.